Naxsh Bannar Ad

جینۆساید كورد
2015/01/17 9:16
نوسەر: جینۆسایدی کورد

ئەنفال لە مەرگەساتێكی تردا

گوڵاڵە عەزیز، گەرمیان

كە دەڵێین ئەنفال واتە نەگریسترین تاوانی نامرۆڤانە لە مێژووی نوێی مرۆڤایەتیدا، كە لە ناوەندی دەوڵەتێكی  ستەمكاردا هاوڵاتیانی خۆی بە دڕندانەترین شێوە لە ناوبرد، كە دەڵێین ئەنفال واتا یەكەم ناسنامەی گەرمیانیەكان، كە دەڵێن ئەنفال زۆرترین قوربانیەكانی لە گەرمیانە، كەباس هاتە سەر چیرۆكی ئەنفال ترسناكترین چیرۆكیش لە لای گەرمیانیەكانە، كە لە گێڕەوەكەی دەپرسی مناڵێكی ستەم دیدەی گەرمیانەو ئەو تاكە شاهیدی ڕزگار بووی گۆڕە بە كۆمەڵەكانی  ژن و مناڵە بە ستەزمانەكانی دەشتی عەرعەرو نوگرە سەلمانە، ئەو “تەیمورە” كە خەڵكی دێی كوڵەجۆی حاجی حەمەجانە، هاوسنوری دێیەكانی “كانی عوبێدو عەلیان و فە قێ مستەفاو قولیجانە”و  لە خوارویشیەوە “ملە سورەیە” كە گۆڕەپانی كۆكردنەوەی هەزاران قوربانی بەناو ئەنفال بوو لە 14/4/1988 دا.

 چی بەم پێناسەیە بڵَیم كە ئێستا چارەنوسی “تەیموور”  بگۆرێت بۆ  ئەم دەرنجامە، “كانی عوبێد”و “عەلیان” لە ساڵی 1987 واتە ساڵَێك پێش شاڵاوی شوومی ئەنفال فڕۆكە جەنگیەكانی ڕژێمی لە ناوچوی “بەعس” بوردمانێكی چڕی كردوو دەیان هاوڵاتی تیادا شەهیدو برینداربوو، لە شاڵاوی شومی ئەنفالیشدا زیاتر لە 200 دووسەد كەس لە دانیشتوانەكەی بێسەرو شوێن بوون و ژمارەیەكی كەمیان لێ ڕزگاربوو، یەك لەو ڕزگاربوانە (نوری حمەعلی ) ە كە پۆلیسی دارستان بوو لە خێزانیكی ئەنفالكراو ئەو ڕزگاربوو لە ڕوداوەكەی ئێوارەی 15-1-2015ی شاری كەلاردا گیانی بە خشی و (تەیموور) پێی تۆمەتبارەو كوژاروەكەی تریش  ئامۆزایی تەیمورەو  ڕزگاربویەكی بنەماڵەی تەیمورە كە بەشێكن لە ژمارە گەورەكەی قوربانیانی ئەنفال و دێی كوڵەجۆش كەزێدی تەیمورەو ناوێكی دیاری قوربانیەكانی ئەنفالە، لە ساڵی 1996بە هۆی تۆپبارانی تۆپخانەكانی ڕژێمی بەعسی لە ناوچوەوە ژمارەیەك شەهیدو برینداری لێكەوتەوەو خێزان و كچەكەی مامە ڕۆسەی بەركەوت كە لە دوایی ڕاپەڕینەوە تاساڵی 2000كۆچی دوایكرد، تاخم و تفەنگی لە خۆی نەئەكردەوەو وەك خۆیەكی دەروونی دوایی ئەو هەموو ستەمە بە تفەنگ مەرگەساتی خۆی و ئازارەكانی  ناخی دەنواند.

ئێمە لە بەرئەوەی گەلێكی بێئەزمونین لەچارەسەری دەرونیدا، نەمان ئەتوانی تفەنگەكە لە شان و ملی مامە ڕۆسە بكەینەوەو پێبڵێن دوژمنی تۆ لە ناو چوەو ئەو تفەنگەش بۆ تۆ دووژمنێكی ترە، بە سەیركردنی پێدەكەنین و وێنەیان لە گەڵ دەگرت و دەیان ووت قەینا مامە ڕۆسە كەسی نەماوە، كوردستان ئازادە با بەدڵی خۆی چەك لە شان كات و بە شارەكاندا بگەڕێ‌، ئەو بێزیانی گەورە چەكەكەی لە شانكەوت و گیانی ماندووی بە خشیە خاكی ئازادی كوردستان و چوە لای خێزانە شەهیدەكەی.

هەمان خوو لە تەیمووردا هەبوو ئەو ڕەشاشێكی گەورە لە ماڵكەیدا دانابوو ئەیوت من هێشتا بە عسیەكان دووژمنمن و دەبێت خۆم ببپارێزم، ئەو دەشت و دەری ئەكردو زۆرم لە گەڵ ئەوت كە ئاگایی لە خۆی بێت و ئەو ناسنامەی گەلێك و ناوچەیەك و گوندێكی ستەم دیدەیە، ئەو تەنیا بوو ئەو زۆر شتی دەرونی و كۆمەڵایەتی پێویست بوو نەمان ئەزانی لە كوێوە ئەو بە ژیان ئاشنا بكەینەوەو لە تفەنگ و لە ترس دوری بخەینەوە.

ئەو ئێستا لە قەفەزی تاواندا بەندەو بەوە تاوەنبارە دوو ڕزگاربووی شاڵاوی ئەنفالی كوشتوە لە كاتێكدا ئەو خۆی قوربانیەكی كوژراوی سەر زیندوی ئەم سەردەمە ناهەموارەیە، كە نەدەسەڵات و نە ڕێكخراوەكانی تایبەتمەند بە پرسی ئەنفال و قوربانیەكانی، نەمانتوانی كەشێكی ئارامتر بۆ ئەودروست بكەین و لە دێوەزمەی تفەنگ بە دووری خەین. زۆر جار ڕێكخراوە بیانیەكان جەختیان لەوە دەكردەوەو پێیان دەوتێن قوربانیەكانی جەنگ پێویستیان بە بایەخی دەرونیەو دۆخی قوربانی لە كاتی ئاساییدا لە كاتی شەڕخراپترە.

بەڵام سیستەم و كلتوری ئێمە وادەزانن هەرپارەو سەیارەو چەك وشتی ڕوكەش و مادی پاداشتە نەك لانەیەك سوزو گوێگرتنی تیادا بێت. تەیموور هاتمە ماڵەكەت دوایی گەڕانەوەم و ئێستاشی لە گەڵدابێت ناتوانم بۆ ساتێك لە بیرتكەم. وەك ژنێك وەك دایكێك هەستم بەوە كرد كێ‌ بە تەیمور دەڵِێت چی ئەخۆی؟ حەزت لە چیە؟ بۆ كۆێ‌ ئەڕۆی؟ بۆ دواكەوتی؟ ئەو بە تەنها لە خانویەكی مۆدێرن، سەیارەیەكی مۆدێرنی هەبوو بەڵام ئەوەی سۆزو هەست و بایەخێكی دڵسۆزانەبێ‌ لە دەوری نەمبینی و هەرجارێكیش كە قسەم لە گەڵ ئەكرد، ئەمووت كەی هاوسەرگیری ئەكەی تا هەندێ‌ تەنهایت كەم بێتەوە، بەردەوام وەڵامی ئەوە بوو كە ئەترسم كێشەی زیاترم بۆ دروستبكات، كە ترس ناخی ئەوی وێرانكردبوو، نازانم ئێستا چیبكەین و چیبڵێن كە تۆی قوربانی ببی بە بكوژ؟

بۆچوون