Naxsh Bannar Ad

جینۆساید كورد
2015/09/16 14:50
نوسەر: جینۆسایدی کورد

لە یادی 46 ساڵەی کومەڵ کوژی گوندی صۆریا”وەزیری کاروباری شەهیدان : عیراق نزیکەی 400 ملیون دولار قەرداری قەرەبووکردنەوەی خەلکی کوردستانە”

وەزیری کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان : ـ حکومەتی عیراقی نزیکەی 400 ملیون دولار قەرداری قەرەبووکردنەوەی خەلکی کوردستانە
بە دروشمی (لەصوریا خوێنی کورد و گەلی سورایا ئاوێتەی یەکتری بوون) بە ئامادە بوونی بەرێز مەحمود حاجی سالح وەزیری کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان و بەرێوەبەری ناحیەی عەنکاوە و نوێنەری دەستەی مافی مروڤ لە رێ ورەسمیکدا کە پێش نیوەرۆی 16/9/2015 شاروچکەی عەنکاوە بەرێوە چوو یادی 46 ساڵەی کۆمەڵکوژی خەلکی گوندی صوریا کرایەوە.
لە سەرەتای مەراسیمەکەدا کە وەزارەتی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان بە هاوکاری ریکخراوی سورایا بۆ بلاو کردنەوە و راگەیاندن ئامادەیان کردبوو، بە هەر سێزمان کوردی و عەرەبی و سریانی کورتەیەک لەبارەی کارەساتی صوریا خرایە روو
سینجا ئامادە بوان دەقیقەیەک بێدەنگیان نواند بەدەم مارشی ئەی رەقیب
دواتر نەوزاد پولس سەرۆکی ریکخراوی سورایا لە وتەیەکدا بەخێرهاتنی میوانانی کرد و یادکرنەوە لەلایەن ئەم کارەساتەی لەلایەن وەزازەتی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوا بە گرنگ وەێف کرد و رای گەیاند کە کارەساتی صوریا نیشانەیەکە بۆ ئەوەی کە رژێمی لەناوچوو هیچ جیاوازیەکی لە نیوان پێکهاتەکانی کوردستان نەکردوە ، پێکەوە ژیان و هاو خەباتی مەسیحیەکانی کوردستان لەگەڵ کورد دەخاتەروو
ئینجا بەرێز محمود حاجی سالح وەزیری کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان لە وتەیەکدا بەناوی حکومەتی هەرێمی کوردستان بەخێرهاتنی میوانانی کرد و کورتەیەکی لەسەر خەبات و مێژووی مەسیحیەکانی کوردستان پێشکەش کرد و رایگەیاند هاوشان لەگەڵ کەلی کوردستان بەشداری شورشی کوردستانیان کردوە و قوربانی دەستی رژێمن و گوتی: مەسیحیەکانیش شان بەشانی پێشمەرگە لە شۆرشە جیا جیاکانی کوردستان روڵیان لە خەباتی گەلی کوردستان بینیوە و لە هەموو شۆرشەکان شەهیدیان داوە، شەهید حەبیب مالح و خانەودەی شەهید سوران نمونەی قوربانی دانە و چەندانیی تریش کە شان بەشانی پێشمەرگە لە خەباتی کەلەکەمان شەهید بوون، لە رووی بەشداری کردنیشیان لە پرۆسەی سیاسیش جکە لەوەی لە سەردەمی ئێستاماندا لە سەرجەم کابینەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان وەزیریان هەبووە و کۆتای تایبەتیان لە پەرلەمانی کوردستان هەیە لەسەردەمی حکومەتی مەلیک مەحمودیش وەزیریان هەبووە کەریم عەلەکە ناویکی دیاری ئەو حکومەتە بووە.
لە دێر زەمانەوە تائیفە مەسیحیەکان لەو ناوچەیە ژیاون ،بۆیە ئەوانیش هاوشێوەی کورد بەدەر نەبوون لەو تاوانانەی کە سەردەمە جیاکاندا لەو ناوچەیە رویان داوە بونمونە کۆمەڵ کوژی سیفۆ لەسەر دەستی عوسمانیەکان لە سالی 1915 و کۆمەڵ کوژی سیمیل لە سەردەمی رەشید عالی کەیلانی کە لە 8 تا 1 اب ی سالی 1933 کەیشتۆتە لوتکەی و زیاتر لە 5000 هەزار خەیکی سفیل مەسیحی کوژران و 63 دێهاتیشیان خاپور کرا و ملک و مالەکانیشیان تاڵان کران و پێشتریش ئەرمەنەکان لەسەر دەستی تورکیای عوسمانی کۆمەل کوژ کرا ون
کومەڵ کوژیە تیرۆرستیەکەی کەلیسەی سیدە نجات تاوانیکی تر بوو کە لە عیراقی دوای روخانی رژێمی لەناوچووی عیراق دەرقە بە مەسیحیەکان لە کرا زیاتر لە 63 سێ قوربانی لی کەوتەوە چەندانی تریش بریندار بوون.
کۆمەڵک کوژی گوندی ێوریا کەوا ئیمە لە یادی 46 بۆ یاد کردنەوەی قوربانیەکانی کۆبوینەتەوە نمونەیەکی تری تاوانی رژێمی لەناوچووی بەعس دەرحەق پێکهاتە نەتەوەیی ئاینەکانی کوردستان. لە بەرەبەیانێکی رۆژی 16/ایلولی/1969 هێزێکی رژێمی بەعس بۆ جێبەجێ کردنی پلانی قر کردنی کورد لە چوارچێوەی سیاسەتی لەناوبردنی پێکهاتەکانی کوردستان هەڵدەکوتنە سەرگوندی ێوریای شەهید خەڵکەکەی لە هەوێزی گوندەکە کۆ دەکەنەوە و دەست ریژێمی گولەیان ئاراستە دەکەن و بەیەکجار 39 کەسیان لێ شەهید دەکەن کە زۆربەیان کرستیان و بەشێکیشان کوردی موسلمان بوون، هەر بەوەش ناوەستن ئاگر لە گوندەکە بەردەدەن و ئەوەی زرگاریشی دەبێ گوندەکە بەجێ دەهێلن و تەنانەت چەند دوو مندالیکی دایکیشی لەو دەشتە گورگ دەیان خوا، دوای گەرانەوەیان خەلکی گوندەکە قوبانیەکانیان هەر یەکەو لەسەر دەستوری خۆی دەنێژن مەسیحیەکان بەجیا و مسولمانەکان بەجیا بەلام لەسەر یەک پارچە زەوی بەجۆرێ خوێنەکانیان ئاویتەی یەکتری بوو بون.
ئەو گۆرە بەکۆمەڵەی قوربانیانی گوندی ێوریای لێ نێژرابوون بۆ ساڵانێک بەهوێ ئاوی بەنداوی موێلەوە شوێن بزر بوون ، تا بە هیمەتی خەڵکی ناوچەکە و تیمە تایبەتەکانی گۆری بەکۆمەڵ و پزیشکی دادوەری کوردستان توانرا لە مانگی 8 ی 2010 روفاتەکان دوبار دەربهێندرێنەوە و دوای ئەوەی بەتەواوەتی سامپلی نۆرینی DNA یان لی دوەردەگیرێ ولە مەراسیمیکی شایستەدا دوای ئەوەی لە پزیشکی دادوەری هەولێر بەرێ کران لە دهوک مەراسیمێکی شایستەیان بۆ کرا و دواتر لە زیدی خۆیان بەخاک سپێردران.
بۆ زیندو هێشتنەوە قوربانیانی ئەم کارەساتە وەزارەتی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان لە شوێنی مەرگەساتەکە لە گوندی ێوریا دیواربەندیەکی بەناوی شەهیدان خستۆتە بەرنامی کاری خۆی و لە قوناغی دروست کردندایە.
سەبارەت بە کەیشی صوریاش وەزیری کاروباری شەهیدان رایگەیاند: کەیسی ێوریا هاوشێوەی کەیسەکانی تری تاوانە یەک لە دوای یەکەکانی کورد لە دادگای باڵای تاوانەکانی عیراق دۆسێی بۆ کراوەتەوە لە رێگای چەند پارێزەرێک کاری بۆ دەکرێت بۆیە لێرەدا پێویستە سوپاسیان بکەم کە هاوکاری باش بوون لەگەڵ لیژنەی بەدواداچوونی کەیسەکانی وەزارەتمان بەلام لێتان ناشارمەوە کە دادگای باڵای تاوانەکانی عیراق کارەکانی سست بووە و بۆیە ئەم کەیسە و نزیکەی 14 کەیسی تری ماوەتەوە کە هیوادارین بتوانین ئەو کەیسانەش هاوشێوەی ئەنفال و کیمیاباران و بارزانیەکان و کوردانی فەیلی و پشدەر و سید صادق بریاری قەتعی پێ دەربچێت و تاوانبارانی بە سزا بکەن و بە جینوساید بناسرێن
وەزیری کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان ئەوەشی روون کردەوە کە حکومەتی عیراقی وەکو میرات گری حکومەتی پێشوو دەبێ قەرەبووی زیانەکانی ئەو کۆمەڵکوژیانە بکاتەوە کەدەرقە بە گەلی کوردستان کراوە بۆ ئەمەش نزیکەی 400 ملیون دولار قەرداری ئەوقەرەبووەیە
زیاتر گوتی: لە بۆنەیەکی وادا باسی ئەو تاوانانە نەکەین کە رێکخراوی تیرۆرستی داعش دەرحەق بە سەرجەم پێکهاتە ئاینی و نەتەوەییەکانی تر لەو ناوچەیە ئەنجامی داون هەر لە کۆمەڵ کوژی و دەربەدەر کردنی هەزاران خێزان و حەلال کردنی ژن و بە کەنیزە کردنی کج و وێران کردنی پەرسگا و کەلیسە و ئاوارە کردنی بەزۆری هەزاران خێزان لە دەشتی موێل. حکومەتی هەرێمی بە گرنگەوە مامەڵەی لەکەل ئەو کەیسەدا کردوە و لیژنەیەکی وەزارتی باڵای بۆ ناساندی و بەنێو نەتەوەی کردنی پێک هێناوە. ئەو لیژنەیە لەماوەی رابردوودا زیاتر لە 300 کەیسی دیکومێنت کردوە وگەیاندویەتە دادگای تاوانی نێوو دەوڵەتی و یەکیتی ئەوروپا کارەکانی لیژنەکە بەردەوامی هەیە.
با لەیادی مەرگەساتی صوریا هەمولایەک بێ جیاوازی ئاینی و مەزهەبی کار بۆ داهاتووێکی پرشنگداری کوردستان بیکەینە نمونەی هاوژییانی سەرجەم نەتەوە و ئاین و ئاینزاکان وبە تەبایی و پێکەوە ژیان نیشانی بدەین کە کوردستانەکەمان چەتری پێکەوە ژیانی هەموومانە
ئینجا بارچە شعرێک سەبارەت بە کارەساتەکە خوێندایەوە و کورتەیەک لە یادەوەری شاهید حالێکی ئەو کارەساتە خرایە روو.
مەرگەساتی ێوریا کورتە فلیمیکی دیکو درامی بوو کە لەلایەن وەزارەتی کاروباری شەهیدانەوە ئامادە کرابوو نیشاندرا تیایدا شاهید حالەکان باسیان لە واقعی مەرگەساتی کۆمەڵ کوژی خەڵکی ێوریا دەکرد.
ئینجا پاریزەر هەڤال وهاب پارێزەری راوژێکاری یاساکە کورتەیەکی لەمەر کەیسی ێوریا و گەیاندنی بە دادگای باڵای تاوانەکانی عیراق و کارکردن لەسەر ئەمکەیشە
پەری نوری عەزیز بەرێوەبەری گشتی لە کاروباری شەهیدان روون کردنەوەی لەسەرکاری وەزارەتی شەهیدان بۆ کەیسەکان و کەیسی ێوریا خستە روو

11027994_890940747609658_3672800678419293055_n 11059567_890940867609646_8074559785546842074_n 12032278_890940734276326_1818571608031747880_n 12038030_890940857609647_6160144072715099210_n

بۆچوون